(समर्पित उनिहरुमा जो निर्जन मरुभूमिमा बाँच्न बिवस छन )
आचार्य प्रभा

हिँड्‌दा हिँड्‍दै
यो शहरको सबै सडक सिध्‍याइसकेको छु
हेर्दा हेर्दा
यो शहरको पूरै दृश्‍य रित्‍‍याइसकेको छु
अब यो शहरमा सायद मेरो  कुनै काम छैन

बुढा-बुढी घाम-जून यहाँ
आङ तन्‍काउँदै पालैपालो उठृछन्‌ र सुत्‍छन्‌
‘अँधेरो’लाई नै स्‍वतन्‍त्रताको पराकाष्‍ठा भन्‍ने वस्‍तीमा
उज्‍यालो उत्‍सवको कुनै अर्थ छैन
सायद यस्‍तो शहरमा मेरो  कुनै काम छैन

ईमान समेत बिक्रि हुने हाट-बजारमा
सबै कुरा मैले किनिसकेको छु
सँगत गर्दा गर्दा
दुईखुट्‍टे ’जन्‍तु’लाई
‘मान्‍छे’ भनी चिनिसकेको छु
सायद यो शहरमा मेरो काम छैन

मेरो अस्‍त ित्‍व यहाँ -
एउटा औपचारिकता मात्र भइदिएकोछ
देशको निधार छोप्‍ने
लोकतन्‍त्रको तुल जस्‍तो !
पानी रहित
खोल्‍सोमाथिको पूल जस्‍तो !!

;8s g} sf/fuf/ ePsf] 5

c>’ l;Gw’nLo

!= ‰ofpFls/L s/fP/ /ftdf

rGb|dfnfO{ lh:SofO/x]sf 5g\ .

cfsfz uËfdf cfhdfq} /s]6 k;]5

dfG5]x¿ gfË} v’§f cfsfzdf bf}l8/x]sf 5g\

lxdfn kUnFbf] 5, k|zfGt dxf;fu/ km}nFbf] 5

l;n dl//x]sf]df 7″nf] sf]nfxn 5

k|To]s lbg, k|To]s l5g 3/3/af6 dfG5] y’t]/

dfl/Fbf 5g\, t/ Tof] df}gtfsf] ljifo ag]sf] 5 .

dfG5] ef]s}5g\, dfG5] /f]uL 5g\, dfG5]n] dfG5] dfl//x]sf 5g\

lxpF kUn]sf] 5, ‰ofpFls/L clxn] clncln bofn’ ePsf 5g\

Eofu’tf ;8sdf 5g\ / ;8s ndtGg ;’lt/x]sf] 5 .

@= /f]hL /f]hL kb 5fGb}5g\

/f]hL /f]hL sf/fuf/sf sf]7fx¿ 5fGg’ kg]{ lyof] xf]nf .

sf/fu/ vfln ug’{ k/]sf] 5 .

;8sdf ck/fwLx¿ 5tf5′Nn kf]lvPsf 5g\

sf/fuf/ ;8sh:t} ePsf] 5

af6f] v’Nnf 5 sf/fuf/;Ddsf] af6f] kftnf] ePsf] 5

;a} ;8sdf 3′ld/x]sf 5g\ , ;8s g} sf/fuf/ ePsf] 5 .

#= ;+:d/0f kftnf] kftnf] kf/bzL{ 5

la;{g’ h?/L 5

j~rgd\ rfkdfgd\ r dltdfGgk|sfzo]t\======

s’/f] vf]Ng’ h?/L 5}g

;Demgf kftnf] geP t la;{g’ s;/L / <

$= ;lk08Ldf df/fdf/ 5, sf6fsf6 5, xfgfxfg 5

hf];Fu ljrf/df k|lt:kwf{ x’g'kg]{ xf]

tL unf ldn]sf 5g\ cfuf] / v/fgLh:t}

v/fgL clGtd ljGb’ xf], hxfF cfuf] n’s]/ a:5

w’j}F w’jfF cfpF5, t/ v/fgL leq cfuf] n’s]/ a:5

w’jfF cfpF5 t/ v/fgLleq cfuf] n’s]/ a:5

hLjg t v/fgL x’g] xf], To;}n] hLjgleq klg

cfuf] n’s]/ a;]sf] 5, tfs x]b}F5 w’jfF cfpg

clnslt k]6«f]n , clnslt d§Lt]n

sf]Onf, ‰jf/{ ‰jf/{ hLjgsf] cfuf] aNg yfN5

cflv/ x’g] t v/fgL g xf] .

%= lgik§ /ftdf h’gls/L l6lds l6lds 6NsFbf

cfzfsf] ulx/f] e’d/Ldf dL7f] af;gf;lxt

hLjg afFRg /x/ hfu]sf] a]nfdf

lgik§ /ft cfkmF} pHofnf] x’Fb}x’Fb}

cfsfzuËf h:t} lgd{n / tftf] tftf] af6f]

5n{Ë nfvfF} jif{;Dd pHofn]fdfq}

hLjg nfvfF}jif{;Dd cgj/t cgj/t ;Gtltx¿dfkm{t\

cfzfsf bLkx¿ afNb}

lgik§ lg/fzfdf cfzfsf] lbof] afNb} emndNn

hLjg afFRg]x¿sf] hLjg slt df]xs 5 <

vf]O, lgik§/ftdf h”gsf] 6xs ;]nfof]

cfF}zLsf] /ftdf 6xs x/fPh:t]f eP klg

st} g st} ;’b”/ 38Ldf h”gx¿sf ;fy

cfzfsf] TofGb|f] af]s]/ hLjg afFlr/x]sf] b]lvG5 .

^= cf]afdf , gl;b d]/f cfzfsf k|tLsx¿

cfsfzdf stfstf x/fPsf tf/fx¿

d}n] ev{/}dfq cg’;Gwfg u/]/ km]nfkf/]F

Pp6f ;d’b|df x/fPsf] l;kL xf]

csf]{ kftfndf e]l6Psf] sf]Onfsf] xL/f xf]

ulx/f] ;d’b|df gl;b st} l;kLh:t} st} zLt yfk]/ st} a;]sf] lyof]

hLjgnfO{ ;+3if{df xf]d]/ ;d’b|df hLjg xf]d]/ ;f/f

hLjgnfO{ ;+3if{df xf]d]/

cf]afdf sfnf] sf]Onf vfgLdf st} x/fPsf] lyof] slxnf] l;sfuf] / lxGbrLgdf n’sfdf/L

hLjgsf] dxfg anLj]bLdf n’sfdf/L v]Nb} xL/f aGb} sf]Onf sf]Onfsf] vfgLdf lj:tf/}

6nSs 6Ns]/ ;a}sf] cfFvfdf rsfrf}Fw kfb}{

kl/jt{gsf] afxs, k|hftGqsf] /Ifs ag]/

kftfndf l6dl6dfof] d]/f] cfFugsf] dvdnLsf] dfnf nfP/

clk|msf , cd]l/sf / Pl;ofdf gftf 5/]/ / pdf/]/

kftfndf gfux¿sf] , sfnL gfu sfnL bxdf

kmF’sf/ eb}{ hLjgnfO{ cfzfsf] uf]/]6f]df xfn]/

gofF Oltxf; agfpFb}5 kftfnsf] sf]Onf xL/f

hLjg l5gl5gdf aGbf]/x]5 ;+3if{sf] ufyfdf

;+3if{ slxn] kfgL dfU5, slxn] cfuf] dfU5

Slxn] /ut dfU5 / slxn] kl;gf dfU5

h] dfU5, tTsfn lbg’kb{5 gq To;n] ljgfz ub{5

7Ls 5, — hLjgsf] Pp6f lgod x’G5

Tof] rln/xG5 cfˆg} u’?Tjfsif{0fleqsf] cfsif{0f—ljsif{0fdf

hLjg rln/xG5 rln/xG5 . cgj/t . cgj/t .

आफ्नो जीवन बिहान बनायौ
मेरो पारिदियौ सांझ
दुनीयालाई मैले कसरी भन्ने
तीम्रो भईन म आज

भाग्य भनेको लेखीएरै
आउदो रहेछ हातमा
खुसी भएर बाँच्नु तिमीले
पराई को न्यानो साथमा

By:- Saurav Rijal

h]a|f qm;df pleP/

d h]a|f qm;df plePsf] lyPF . pm kl/kl§ lyO{ .

ndtGg ;8sn] xfdLnfO{ 5′6\ofPsf] lyof] .

pm;Fusf] d]/f] of] bf];|f] e]6 lyof] .

o;cl3 klxnf] kN6 d}n] p;nfO{ zfob ljZjljBfnosf] Sofdk; rf}/, u]6 jf sIff lt/ st} b]v]s]f lyPF . 7\ofSs} 7fpF ofb ePg . Tof] e]6 egf}—b]vf b]vdfq lyof] .

d plePs]f kl5lNt/ k’:ts k;n lyof] . b’O{ kfp hdLg cf]u6]/ d hxfF plePsf] lyPF To;sf] 7Ls cl3lNt/ ndtGg lkr ;8s ;’t]s]f lyof] . d]/f] 6fpsf] dfly c;’xfpFbf] u/L h]lnPsf ljh’nLsf tf/ lyP t/ To;eGbf dfly v’nf cfsfz 3f]lK6Psf] lyof] . xNsf xl/of] /ª kf]ltPsf ljh’nLsf vDafx? d]/} nx/df plePsf lyP . cfsfzdf st} klg afbnsf /fF6f b]lvPsf] lyPg . d gLnf] cfsfzn] 5f]lkPsf] lyPF .

afFr]sf] k|df0f lbg dfG5]x? ;8sdf 7d 7d lxFl8/x]sf lyP .

aQfl;P/ s’b\g] uf8Lsf] a]un] p8fpg vf]h]s] ;f8Lsf] ;Ksf], s’tf{sf] ;n / :s6{sf km]/x? ;dft]/ s]xL o’jtLx? kf/Lkl§ csf]{ ;8s l5r]fNb} ;DxflnP/ lsgf/} lsgf/ lxF8]sf lyP . Tof] eL8df lrg]s]f cg’xf/ sf]xL klg lyPg . Toqf dfG5]jLr s;}sf] cg’xf/ s;};Fu ldNg] vfnsf] lyPg . ;f]r / a’l4 ldNg] s’/} ePg Û

d]/} nx/df plePsf o’jfx? xfjfsf] a]u;Fu} s’ts’ltP ls eGg] 7fg]/ klg d}n] pgLx?sf] cg’xf/df x]l/gF .

a? lemdlemd ul//fVg] d]/f cfFvfx? cfwf lrlDnP/ cfkm”nfO{ a’4 em}F cw{ l:dt /fv]F .

h]a|fqm;df gLnf] aQL an]s]f lyPg .

t]>f] k6s e]6 x’Fbf yfxf eof] pm s]xL jif{ cl3 oxL ljZjljBfnosL ljBfyL{ lyO{ . kl/ro eof] . gfd atfO—l;lGyof . jfn’jf em}F slxNo} gafl6g] / km’l:s/xg] lhGbuL af]s]/ lx+l8/x]sL 5′ eGyL . ;fFemsf] 3fd 5]lsP/ st} v’nf rf}/df b]lvPsf] lxdfnsf] 5fofh:tf] ;w}F pbf; b]Vy]F .

pm lj:tf/} d;Fu glhlsO{ . sd xfF:yL .

Ps lbg slkm ukm rNb} ubf{ SofGl6gdf ;’:s]/f 5f8]/ egL— …d}n] vf]Hg’ 5 ;/ w]/} vf]Hg’ 5 . d}n] oxfF lhGbuL x/fPsf] 5′ . cfkm}nfO{ x/fPsf] 5′ .Ú d]/f nflu pm /x:odoL aGb} uPsL lyO{ .

To;kl5 pm lgs} lbg xf/fO .

…sxfF uPsL lyof}Ú, e]6kl5 SofDk; u]6d} d}n] ;f]]w]sf] lyPF—…lgs} lbg x/fof} lg .Ú

…Tolts} ;/, cfˆg} sfddf lxF8]sL lyPF, t/ o;k6s sfd x’g ;s]gÚ, p;n] olQ egL .

…d}n] ug{ ;Sg];xof]u s]xL 5<Ú

…xf]Og ;/ s]xL 5}g . d PSn} ug{ ;S5′ .Ú

To;sf] s]xL lbgkl5 pm km]l/ x/fO{ .

••••

ljb]zL lgof]usf] d]/f] DofbL hflu/ e/v/} ;lsPsf] lyof] . s]xL lhNnfdf afx« jif]{ åGåsf] c;/ x]/]/ d e/v/} kmls{Psf] lyPF .

of] 3′dfOdf d}n] 89]sf 3/x? x]/]F . elTsPsf / uf]nLn] l5of l5of agfPsf k’/fgf P]ltxfl;s b/af/x? x]/]F . sfl6Psf] emf]n’Ë] k’n / l5gfPsf] t’Og x]/]F . cfwf 89]sf] afF / uf/f] elTsPsf] :s’n x]/]F . ad k8\lsPsf] / uf]nL rn]s]f cfjfhn] :j/ x/fPsf, >j0f u’dfPsf dfG5]sf] ljlR5Kt dfgl;stfnfO{ k9]F . hf] cem} klg gof dfG5];Fu af]Ng 8/fO /x]sf lyP .

Tof] cWoog e|d0f ;s]/ d s]xL lbg cl3dfq} kmls{Psf] x’F .

d km]l/ dgf]lj1fg s]Gb|Lo ljefud} xflh/ ePsf] lyPF . oxLFaf6 lhGbuLsf] Sofl/o/ z’? eof] . zfob cGTo klg oxLFaf6 xf]nf . df:6/ ePF . rs 8:6/;Fu v]Nb} lbg latfPF . y/Lyl/sf ljBfyL{ e]6]F . 5fF65fF6sf df:6/x? b]v]F . k’/fgf] df]6/ ;fOsndf x’OFlsP/ ljZjljBfno l5y]{F . y]l;;sf rfªx?df cfkm”nfO{ x/fO/x]F . cg’;Gwfgsf l/kf]6{ s]nfpFb} To;sf] kl/0ffddf 3f]lTnPF .

ljBfyL{ cfpFy] gd:sf/ uy]{ . dgf]lj1fgsf gof gof s’/f ;’gfpFy] . d nf]leGy]F .

df]6/;fOsn ljlu|Psf] s]xL lbg ePsf] lyof] . d lx+8\b} ljZjljBfno hfGy]F .

/ d of] h]a|f qm;df ;w}F pleg’ kYof]{ .

••••

xfdL kx]Fnf] /+u kf]ltPsf] Pp6f 3/leq l5¥of}F . 7″nf] rf}/ lyof] . jLrdf d;nfsf ;’l/nf ?vx? lyP . s]xL kf]y|fOnf ?v d’gL a:g] a]Grx? /flvPsf] lyof] . s]xL dfG5]x? ToxfF ;’:tfPsf] b]lvGYof] . Pk|f]g le/]/ 3fF6Ldf :6]y]:sf]k em’08\ofPsf 8fS/x? otfptf ul//x]sf lyP .

leq l5g]{ ljlQs} l;lGyof em6fl/P/ d]/f] 5]pdf cfO .

…ltdL oxfF s;/L<Ú, d}n] crDd dfg]/ Ps ;f;df ;f]w]F .

p;n] Ps 6s x]l//xL . jl/kl/ x]/]F ToxfFsf ;a} dfG5]x? cfcfˆg} xfpefpdf lyP . ;a}sf] p:t} klx/g lyof] . c?n] h:t} klx/g p;n] klg nufPsL lyO{ . dnfO{ Ps dgn] t of] l;lGyof xf] eGg] ljZjf; ePg . t/ Tof] pxL l;lGyof lyO{ h;nfO{ SofDk;df e]6]s]f lyPF . hf] bl/nf] dg / cfF6 lnP/ lx+8]sf] b]Vy]F . of] s]6L lj/fdLsf ?kdf s;/L dfgl;s c:ktfn cfOk’uL eGg] cg]s ts{gf dgdf cfO/Xof] .

d}n] p;nfO{ 5f]PF .

…eg l;lGyof ltDnfO{ s] eof] eg . ltdL s;/L oxfF cfOk’Uof} <Ú

pQ/df pm Psl5g eSsflgP/ /f]O{ . cfFz’n] bfu a;]sf p;sf ufnfdf km]l/ cfFz’ aUof] . lknlkn cfFz’ emf/L .

Ps} l5gdf pm b[9 b]lvO{ .

…d’lQm ;/ Û ca d}n] s]xL af]Ng’ 5}g . s]xL eGg’ 5}g . ;a} s’/f emf]n['Ë] k’n sf6]kl5 ToxfFsf dfG5]x?n] af]n] . t’Og sf6]kl5 ToxfFsf dfG5]x?n] s]xL geg]/ klg ljgf cfjfh w]/} yf]s af]n] . xfdLn] ltgnfO{ aGb’ssf s’Gbfn] d’v} d’vdf xfGof}F . ;a} s’/f :s’ndf k9fpFb} u/]sf] df:6/nfO{ rf}/df kftf s;]/ ;]/]kl5 ToxfFsf ljBfyL{n] sf]sf]xf]nf] ub}{ af]n] t/ xfdLn] ltgnfO{ klg 5f8]gf}F . axfb’/Lk”j{s ltgsf d’v /utkR5] x’g]u/L s’6\of}F . ;a} s’/f tL lgbf]{if dlxnfx?n] af]n] h;nfO{ xfdLn] huN6\ofP/ aGb’s le/fof}F .Ú

s]xL a]/ pm /f]lsO . 58\s] gh/n] dnfO{ x]/L .

d crDddf k/]F . lxhf] pm s] lyO{ <5fkfdf/ < ls ;]gf< p;n] of] s’/f dnfO{ klxNo} slxNo} lsg elgg< pm lsg ;dfltO / oxfF cfOk’uL . d}n] e]6′gh]n pm ;2] lyO . w]/} v]fHg’ 5 eGyL . p;n] s] vf]hL / s] e]6L<

…ca dnfO{ kfun agfO ;lsof] ;/ . zfob dnfO{ s]xL e]6\g lbOg] 5}g . d kfunvfgfsL lj/fdL eO;s]F . eG5′ d kfun xf]Og . t/ oxfF k|To]s kfun o;} eG5g\ eg]/ dnfO{ p8fpF5g\ ;/ .Ú

pm lgs} s7f]/ b]lvO{ .

…d d’lQm o’4 n8]/ cfPsL dfG5] x’F . t/ d’lQm;/Û Tof] o’4 ;Eo / enfbdL slxNo} ePg . n8fO{F ;/n / /dfOnf] slxNo} x’Fbf] /x]g5 . w]/}k6s ;f]Rb} g;f]r]sf 36gfx? eP . log} 36gfx?af6 d clxn] ljlR5Kt afFlr/x]5′ . t/ d kfun xf]Og . dnfO{ lxhf]sf] ljutn] cfª l;l/Ë x’G5 . ljutk|lt kZrftfk ug’{ kfun x’g’ xf]Og .Ú

ca dnfO{ k|i6 eof] pm 5fkfdf/ lyO{ .

ToxL rf}/df pleP/ p;n] cfˆgf] ljut klg sf]6\ofO—

d lgs} tu8f lyPF . ;w}F o’4sf] clu|d df]rf{df x’Gy]F . d]/f] ;a}eGbf lk|o aGb’s ;w}F d;Fu} x’GYof] . sfFwdf aGb’s af]s]/ cfjfh ljxLgx?sf] cfjfh Nofpg] d’lQm cleofgdf xfdL nfu]sf lyof}F .

kf6L{df d]/f] sfdsf] /fd|} d”NofÍg ePsf] cg’ej ul//x]sf] lyP . xf] ToxL a]nf d]/f] e]6 eof] sd/]8 ls/0f;Fu . xfdL Pp6} p2]Zosf nflu o’4df lyof}F . b’ZdgnfO{ k/f:t ug{ xfdL ;w}F of}6} df]rf{df x’GYof}F .

kf6L{df k|]d alh{t lyof] . dnfO{ k|]ddf To:tf] nufj klg lyPg . b]z, hgtf / lgd’vfx?sf] d’lQmsf nflu lx+8\g’ k5{ eGg] dfq} dgdf lyof] . lbge/ ;a} p:t} nfUy] . t/ ha lbg 9Nb} hfGYof] dnfO{ sd/]8 ls/0fsf] Jojxf/df z+sf nUYof] . pgL dnfO{ yfxf gkfPh;/L 5′g vf]Hy] . xft ldnfpFy] / ;’D;’Dofpy] . d]/f cf]7f ufnf / sDd/sf] k|;+;f uy]{ .

Ps ;fFem ;]G6«L /xFb pgL d]/f] glhs cfP .

…xN6Ú

…sd/]8 s]—!@Ú

pgn] cfˆgf] sf]8 eg]kl5 d r’k /x]F .

Tof] cFWof/f]df pgL d]/f] glhs cfP . hLjgsf s’/f u/] . d]/f] k|;+;f u/] . d}n] s’g} k|ltlqmof hgfpg gkfpFb} pgn] dnfO{ ha/h:tL u/] . d}n] 36gf s;}nfO{ eGg} ;lsg . ;f/f 36gf o;/L eP ls s]xL gePh;/L eof] .

To;kl5 d}n] tof] cFWof/f] /ftdf cfsfz d}dfly v;]h:tf] cg’ej u/]F . oL ;f/f d’lQmsf efif0f b]vfj6L /x]5g\ eGg] nfUof] .

To;kl5 d]/f] pT;fxf, pd+u ;a} lj:tf/} ;]nfpFb} uof] . o’4 / d’lQmsf s’/f k|lt ljt[i0ff / 3[0ff nfUb} uof] . t/ d ToxfFaf6 lg:s]/ lxFl8xfNg] cj:yf lyPg . dg afpFl8/Xof] . To;sf] s]xL ;dod} zflGt ;Demf}tf eof] / xfdL SofG6f]gd]G6 l5¥of}F .

SofG6f]g d]G6 klg dnfO{ ;’/lIft nfu]g . 8/ nflu /Xof] . of] o’4 o’4 xf]Og/x]5 h:tf]nUof] . Psf]xf]/lPF . d’6′ b’Vnf b’Vnf h;/L rL;f] eO/xGYof] .

cfF6 u/]/ Ps ;fFem ToxfFaf6 efu]F . hltv]/ d]/f] tkfOF;Fu e]6 eof] . dnfO{ tL ;a} ljBfyL{nfO{ h:t} lj:tf/} snd dg kg{ yfNof] . skL, lstfa dg kg{ yfNof] . tkfOFnfO{ b]Vy,] dnfO{ pxL d’lQm clwsf/Lsf] ofb cfpFYof] / km]l/ Ps kN6 efpGg x’GYof] . d’lQm clwsf/L h;nfO{ xfdLn] ndh’ªdf :s’nd} kftf s;]/ ;]/]sf lyof}F . Tof] ;dj]bgfdf ?g] ljBfyL{nfO{ klg xdLn] 5f8]gf}F . ;+of]un] tkfO{Fsf] gfd klg d’lQm g} /x]5 . dnfO{ pxL d’lQm clwsf/Lsf] k’g{hGd eof] ls h:tf] nfUYof] .

SofG6f]gd]G6af6 efu]/ klg d aflx/ a:g kfOgF . ltg} sd/]8 ls/0fn] km]l/ ToxLF nu] . ddly a9L lgu/fgL x’g yfNof] .

d’lQm ;/ d clxn] klg kfun 5}g . dnfO{ dfgl;s cj:yf 7Ls 5}g eg]/ oxfF NofOPs]f 5 .

p;sf oL ;a} s’/f ;’g]kl5 d}n] SofG6f]gd]G6 ;lDemPF . ljb]zL lgof]usf] DofbL hflu/df SofG6f]g d]G6sf n8fs’x?nfO{ lbPsf] dgf]k/fdz{ ;lDemPF . d}n] cem} SofG6f]g d]G6sf n8fs’sf] w]/} s’/f a’em\g} afsL /x]5 eGg] nfUof] .

p;sf] s’/f ;’g]/ d;Fu} of] dfgl;s c:ktfn cfPsf d]/f s]xL ;fyL / s]xL ljBfyL{ r’krfk lyP .

p;n] ;d:ofsf] kf]sf] km’sfpFb} km]l/ egL—

d’lQm ;/Û dnfO{ lbge/ s]xL x’Fb}g . ha ;”o{ kx]FlnFb} / /ft sfnf] aGb} hfG5 To;kl5sf] PsfGt / rsdGgtfn] d]/f] z/L/nfO{ ;’D;’Dofpg yfN5 . x//ft d of] dem]/Ldf af6f] e’n]/ cndlnPsf] a6′jfh:tf] rf/} lt/ x]/]/ a:5′ . aGb’s k8\lsPsf], ad km’6]s]f, dfG5] lrRofPsf] cfjfhn] dnfO{ em:sfO /xG5 . d]/f] dgdf dfq} 3fpx? 5g\ eGg] cg’ej u5′{ . / tL 3fp cGwfsf/ a9\b} uPkl5 lj:tf/} a9]h:tf] nfU5 .

d;Fu kfk|f plKsFb} km]l/ alNemFb} / b’Vb} ug]{ 3fpx? 5g\ . d ;w}F slxNo} lgsf] gx’g] oLg} 3fpx? lnP/ al;/xsf] 5′ . ljl;{g g;Sg] ofb, ;xg g;Sg] kL8f, y]Ug} g;Sg] bb{n] d lslrPsL 5′ . ljut / Tof] ljutdf x[boel/ qmflGtn] agfOlbPsf rf]6x?n] d b’lv/x]sL 5′ .

;/ d}n] ljb|f]x u/]/ lhGbuLnfO{ lhTg ;lsgF . dh:t} ljb|f]x ug]{ s;}n] klg s]xL lhTg ;s]gg\ . a? cfkm};Fu xf/] . d cfˆg} lhGbuL;Fu xf/]F . ;do;Fu xf/]F . d}n] ;Fu} lnP/ lxF8]sf l;4fGt, ljrf/ / af]s]sf] aGb’s;Fu xf/]F . d lj:tf/} Tof] aGb’ssf] gfnh:t} lvO{Fb} 5′ d’lQm ;/ . aGb’sn] slxNo} s;}nfO{ lhTg g;lsg] /x]5 . dfG5] tl;{P/ cfˆgf] kIfdf nfUg’ / ;fFlRrs} cfˆgf] ljj]sn] cfˆgf] x’g’ km/s s’/f /x]5 .

p;n] cfˆgf] ps’; d’s’; kf]v]kl5 r’k nfu]/ Ps6s xfdLnfO{ x]/L . p;sf cfFvfdf ljutk|ltsf] UnfgL k|i6 b]lvGYof] . d}n] slxNo} lgsf] gx’g] åGåsf 3fpx? a]s]/ a;]sf pmh:t} w]/}sf] eljiof ;f]r]F . sltnfO{ lxhf]sf] kL8fn] o;}u/L 5′Fbf] xf] ;Dem]F .

…;/ dnfO alx/ lgsfNg ;xof]u ug’{;\ . d aflx/ a:g rfxG5′ . d}n] agfPsf 3fpx? d cfkm} d]6\g rfxG5′ . l5gfPsf] emf]n’Ë] k’n / r’F8fPsf] t’Og agfpg rfxG5′ . ;/ Û d tkfOFnfO{ aflx/ e]6\5′ ;/, ca aflx/ e]6\5′ .Ú

olt eg]/ pm d]/f] pQ/sf] k|tLIff gu/L ToxfFaf6 kx]Fnf] 3/sf] s’g} sf]7f lt/ uO{ .

xfdL ;z:q åGån] o’jfdf k/]sf] dfgl;s k|efjsf af/]df a’em\g ToxfF k’u]sf lyof}F . s]xL a’em\of}F . c:ktfnsf lgb]{zs lyPgg\ . ;fdfGo s]xL hfgsf/L lnP/ km]l/ hfg] u/L xfdL kmSof}{F .

••••

h]a|f qm;sf] xl/of] aQL an]s]f lyof] . dfG5]x? ;8sdf ;NofªdNofª ug{ yfn]sf lyP . aQfl;P/ x’OF{lsg] uf8Lx? yfldPsf lyP .

s]xL ql;t / xtf; d’8df l;lGyofnfO{ d}n] kf/L ;8sdf plePsf] b]v]F . of] eL8ef8 ;8s sf6]/ e]6\g’knf{ ;f]Rb} lyPF . h]a|fqm;d xl/of] aQL aNof] . ;8s sf6]/ kf/L k’Ubf l;lGyof ToxfF lyOg . bfofF afofF x]/] st} b]lvOg . h]a|fqm;df /ftf] aQL aln;s]s]f lyof] . ;8sdf cl3 /f]lsPsf uf8Lx? km]l/ rNg yfn]sf lyP .

SofDk; k’u]/ klqsf p7fPF . klxnf] k[i7df k|fyldstf;fy t:jL/ ;lxt 5flkPsf] ;dfrf/sf] zLif{s lyof]—…Sofg6f]d]G6af6 efu]sL l;lGyof pkrf ubf{ ub}{ dfgl;s c:ktfnaf6 klg efuL .Ú

d}n] of] eL8ef8 ;8s l5rf]Ng’ 5 . / d kf/L an]s]f /ftf] aQL x]b}{ h]a|f qm;df plePsf] 5′ .

THINLEY ALIVE WITH CARAVAN

- Krisu Chhetri

Freezing cold

Judgement falls like snow

From the eaves of roofs

Heart shivers with cold

Thinley becomes salt

And stands on the caravan of salt,

Thinley barters pain with salt,

Thinley looses himself

In the quest of a hero

Who’d change the fate of a nation,

Who’d bring rejuvenation.

A vulture ululates sitting on rooftop

Eagles sing of sensation over monasteries

On the snowy path

On the journey to snow

Thinley stands on the caravan of Yak

A yeti incarnate,

He barters old age with travellers,

Thinley gets lost

In his own search of a hero

Who’d rejuvenate the nation.

A dark sky

An illusion of hope

To meet and exchange love

With trees.

Thinley draws contours of pain

On his face

Dances all night

With death

On his son’s demise.

Though weak and thin

And aging before time,

He stands on the caravan of courage;

An industrious person,

Thinley shares happiness with neighbours

And looses himself

In the quest of a hero

Of regeneration

And hope for the nation.

He’s a travaller,

Happiness slashed by lightning

A widowed young daughter-in-law

Meets her paramour all night

In the hazy moonlight

Thinley looks ceaselessly

At the bright future of Dolpa

Dolpa’s future looks vacantly in silence

Perhaps Thinley has seen death closely

In the avalanche

In the painful death of his own yaks

Thinley lives on with the caravan

As Krishna reciting the Geeta of Karma

Wrestling with death

Thinley saves himself

In the quest of a hero

Who’d change the fate of a nation,

Who’d bring rejuvenation.

सन्जु बजगाईं ‘नेपाल‘

बिहानै कसैले मेरो डोरबेल बजायो । ढोका खोले । दुर्इमा एक आफ्नै पुरानो आकृति ! म बिचलित हुन्छु ।
मेरै घरमा मेरै आकृति कसरी संभव हुन्छ ? फेरी मैले त मेरो भुत खोजेकी थिईन । तर बज्यैलाई त्यही खोजेर किन ल्याउनु परेको ?
दुवैलाई भित्र डाकें ।
बज्यै के पिउने? चिया कि दुध ?” मैले सोधें
बज्यैको चिया भनेपछि मरिहत्ते गर्ने बानी उही पुरानो । मैले आफू, बज्यै र उसलाई चिया बनाएँ । ऊ मलाई गह्रँङ्गो गरी हेरिरहेकी थिई । सोफा पनि उसलाई बिझाएको झै गरिरहेकी थिई । उसको मुन्टो कुनै अपराधिको जस्तो झुकेको थियो भलै त्यो अबोध थिई । घरिघरी हातका औलाहरु असहज गरी किन चलाउँथि ऊ । म अनभिज्ञ थिएँ ।
मेरा नजरहरु पर्दा हठात् निस्तेज हुन्थे औलाहरु । बढ्न नपाउँदै खिइएका, काला घाउ भरिएका हत्केलाहरु मलाई जिस्क्याइरहेका थिए ।
बल्ल भट्टावाल साहूले घण्टाको छुट्टी दिएर आएकी” बज्यैलाई बर्षौदेखि उही हतारो छ ।
आज यसको काम छैन । दिनभर सँगै राख्नु, हेर्नु, विचार्नु ।” बज्यैले कुरा टुङ्गयाइन् र हतारोको साथ लागेर निस्किइन् । बाँकी म र मेरो आकृति छ बैठकमा । हावा भरिएको मेरो कोठामा पनि म निस्सासिन्छु । सजिव तर शुन्य छ त्यो आकृति । म खल्बल्याउने हिम्मत गर्दिन । ‘कतिन्जेल शुन्य उभ्याउनु आफ्नै अगाडी‘ मनले भन्छ ।
तिम्रो नाम के हो?” लाचार आफ्नै आकृतिलाई प्रश्न गर्छ’
नसरी” मोटो आवाज ।
धन्न ! आवाज फरक पाएँ ।
तिम्रो घर कहाँ नि?”
चितवन”
तिम्रा बाबुआमा कहाँ हुनुहुन्छ?” मेरा प्रश्न निरन्तर छन् ।
बालाई मारेको । आमा घाँस काट्न भनेर गाको फेरी फर्किनन् ।” जवाफ पाउँछु ।
भाईबहिनी नि?”
कहाँ छन् था छैन ।” छोटो छ जवाफ ।
मलाई जवाफहरुमा पुर्णता प्राप्त हुँदैन । म कारण जान्न चाहन्थे । तर ममा उसलाई ओल्र्टाई-पल्र्टाई गर्ने आँट भएन । निष्कर्ष के त? ऊ सरासर मेरै आकृति हो? अबोध पैतालाहरु बेस्सरी मर्स्याङ्गदीमा पखालेर बज्यैकासाथ गन्तव्यबिहीन यात्रा शुरु भएको थियो मेरो । के उसका पैतालाहरु पनि नारायणीमा पखालिन बाध्य भएका हुँदाहुन् ?
कहाँ बस्छ्यौ त आजकल?”
बज्यैसँग । इंट्टाभट्टामा ।” ऊ भन्छे ।
प्रष्ट छ । मलाई मेरै पुरानो आकृति छल गरिरहेछ । गिज्याइरहेछ । त्यो मेरै यथार्थको क्लोन भएर उभिएको
छ मेरो अगाडी । पछ्याउँदै-पछ्याउँदै मेरो ढोकासम्म आईपुगेको छ । ‘के यो क्लोन मसँग समाहित हुन सक्ला ?
बिगत समेटेर मेरो क्लोन कसले बनायो ?’ म आफ्नो शीर सुम्सुम्याउन पुग्छु ।
दशकौं अगाडी दिनभर्र इंटा बोक्दा थिलथिलो भएको मेरो टाउको एकाएक दुख्न थाल्छ । साँझ साहुले दिएको पाँच रुपैयाँ भट्टाकै पिपासुहरुले खोसिदिएको संझेर मन पनि दुख्न थाल्छ । भोकै दिन बिताएको संझन्छु । ‘त्यही बिगत यत्तिका बर्षछि मैतिर किन फर्किएको हो ?’ मेरो अर्न्तद्वन्दको जवाफमा केवल शुन्य आकृति निर्जीब भएर बसेको छ अगाडी ।
ऊ अझै एउटै आसनमा बसेकी छ । म जान्दछु -ऊ हलचलाउन डराउँछे । समयले उसलाई बाँधिन सिकाएको छ । । तिरस्कार र घृणाका रछ्यानमा ऊ लतपतिएकी छ । उसको निर्दोष अनुहारले भनिरहेछ-यो घृणा र तिरस्कारका रछ्यानबाट उसलाई झिक्न को तयार हुने ? समयले म जस्ता अरु कति अबोधहरुलाई रछ्यानमा पुर्याएको छ कसले
ध्यान पुर्याउने ?
यी सबैलाई मदर डेली चाहिएको छ ।” म बोल्छु ।
यत्तिका मदर डेली कहाँ पाईएलान्?” प्रश्न उठ्छ मनभित्र ।
रछ्यानबाट उठाएर महलमा बसाउने ती मदर डेली ! र्इंट्टा उठाउँदै गरेका मेरा धुलाम्मे हातहरु थामेकी थिईन् उनले । मेरो वरिपरी झिंगा भन्किरहेको दुर्गन्धित धरातल चिहाईरहेको थियो तर उनी सुकिलि थिईन् । मैले मेरो धमिला हातहरुलाई मैलो जामामा पुछ्ने कोशिस गर्दा धुलो पुछिएन । मैले अबोध हेरिरहें । हठात् उनले काखमा राखिन् र सेतो
कारमा हालिन् मलाई । भट्टाका सबै हेरिरहेका थिए । त्यो भट्टावाल साहू पनि हेरिरहेको थियो । बज्यैले छेवैमा आएर तेरो भाग्य उदायो‘ भनिन् । भाग्य उदाउनु र अस्ताउनुको फरक म त्यत्ति धेरै बुभ्न सक्ने थिईन । तर त्यो रछ्यानबाट मुक्ति खोजिरहेका थिए मेरा हातहरु । अघाउन्जेल खान पाउने द्वार खोजिरहेको थियो मेरो पेटले ।
मदरको सेतो कारमा मैले एकैछिन आफूलाई परी संझिए । म के हुँ ? को हुँ ? बिर्सिदिएँ । त्यो दिन खाएको खाना मेरो लागि अमृत थियो । तृप्त भएर मेरा आँखाहरुले भगवान् मानेर हेरेका थिए मदर डेलीलाई । दिनभर बजार घुमेर आईसक्रिम खाएको, तीन-चार जोर लुगा एकैपटक किनिदिएको देखेर म चकित भएकी थिएँ । प्राप्तिको उदेश्य थिएन मभित्र । आजसम्म कसैले केही दिएको थाहा छैन । अँ ! एकपटक विदेशमा बस्ने लाहुरेहरुले अनाथहरुलाई खाना ख्वाउँदा मैले पनि अघाउन्जेल खाएकी थिएँ । तर मदरले एकैपटकमा धेरैथोक दिईन् । ती खैरो कपाल गरेकी अपरिचित ममाथि किन आत्मियता बर्ढाईरहेकी थिईन् ? उनीभित्र किन घृणा थिएन ? किन उपेक्षा गर्न सकिनन् तीनले मेरो यथार्थलाई ? के त्यो उनको आदर्श थियो ? मलाई थाहा थिएन । मकिएका धागाहरु बटुलेर बनाएको पिङ्ग जस्तो मेरो दिनचर्यामा केवल साहुको गाली, विक्ष्पती मन, दमन, घृणा, भोक बाहेक केही थिएन । बालकथामा दुखी केटाकेटीलाई माया बाँड्न सुटुक्क आउने र्स्वर्गकी परी भैदिईन् उनी मेरा लागि ।
मभित्र तिनै मदरडेलीको उदारभाव हुर्किरहेको छ । स-साना कुराले मनलाई छुन्छ । मैले मदरडेली बन्नु छ ।
उनको उदेश्यमा एउटा आयाम थप्नु छ । म बसिरहेको ठाउँबाट जुरुक्क उठ्छु । उसको नजिकै बस्न खोज्छु । ऊ दुरी बढाउँछे । उसका चाया परेका गालाहरुमा रङ्ग फेरिन्छ । कानहरु रगतको प्रवाहले भरिन्छन् ।
आज तिमी र म बजार घुम्न जाने अनि आईसक्रिम किनेर खाने है” मैले शुन्यता भङ्ग गरे । उसले सहमतिमा मुन्टो मात्र हल्लाई ।
मैले महिना अगाडी न्यूरोडबाट किनेर ल्याएको गुलाबी फ्रक दराजबाट झिकें । अचम्मको रहर थियो फ्रक किनेर राख्ने । मदरले हरबखत उक्र्साईरहिन् । दराज खोल्यै पिच्छे त्यो फ्रकमा एक कोपिला मुस्काउँथ्यो । आज त्यो कोपिला साक्षात मेरो सामुन्ने मेरो प्रतिबिम्व भएर खडा छ । मैले उसलाई फ्रक दिएँ । एकैछिनमा ऊ बिहानीमा मुस्काएको
शिताम्मे फूल जस्तै सुन्दर देखिई ।
ओहो ! कस्तो सुहाएको” मैले उसलाई ड्रेसिङ्गको ऐनामा पुर्याएँ ।
त्यो बिजुली चम्किए जसरी एक क्षणका लागि मुस्काई । अस्थिर हाँसो थियो त्यो किनकि स्थाईत्वको संयोग उसलाई थाहा थिएन । दिनभर मेरो गाडीमा हालेर काठमाडौ घुमाएँ । कुर्तासलवार, जुत्ता अनि कपालमा सजाउने चिटिक्क परेका क्लिप किनिदिएँ । साँझसम्म ऊ निकै रमाइ मसँग ।
आज तपाईले घरमा खाना किन नखा‘को?  त्यो होटेलमा खाने पैसाले त घरमा खान कत्ति धेरै दिनलाई पुग्छ ।”
त्यसको प्रश्न सान्दर्भिक थियो । आखिर मेरो क्लोन न हो ।
तिमीसँग घुम्न पाएर मात्र खाएको नि !” मैले कुरो घुमाएँ ।
मैले उसलाई बिस्तारै कुरो खोल्नु थियो । उसको प्रतिकृया हेर्नु थियो । मलाई डर थियो कि ऊ आफ्नो मातृभुमी त्याग्ने कुरोसँग सहमत हुने छैन । म पनि भएकी थिईन जब मदर डेलीले मलाई आफुसँग लैजाने प्रस्ताव अघि सारेकी थिईन । मलाई मेरो मातृभूमी आफ्नाभन्दा पनि आफ्नो लागेको थियो । भोक, रोग र रछ्यान नै स्वीकार्य थियो मलाई
। आत्मियता दिने ती बज्यै अमुल्य थिईन मेरा लागि । मलाई त्यो प्रस्तावले पगाल्न सकेको थिएन । म धकेलिएँकि थिएँ । मदरडेलीले मलाई छोरी बनाएका सरकारी कागजपत्रहरुले घिसारेर लगेको थियो मलाई । हवाईजहाजमा चढेपछि आँखाले भ्याउन्जेल काठमाडौं शहरलाई हेरेकी थिएँ । तर बिस्तारै-बिस्तारै सबै दृष्य क्षितिज पारी भयो ।
उसलाई पनि यस्तै अनुभुति हुनेछ ? मनले भन्छ ।
धनसरी, तिमीलाई म मेरी छोरी बनाएर विदेश लैजान्छु । तिमी मसँग जान्छ्यौ?” मैले उसलाई सुम्सुम्याउँदै सोधे ।
हस्” ऊ बोलि । उसका आँखामा कुनै संकोच थिएन । उसले स्वस्फुर्त जवाफ दिई ।
विदेश धेरै राम्रो हुन्छ अरे हैन?” उसले प्रश्न गरी ।
म आर्श्चर्यचकित हुन्छु । कति दृढ जवाफ दिई उसले । कुनै शंका, भय बेगर ।
हो त! त्यहाँका मान्छेहरु राम्रा हुन्छन् । केटाकेटीलाई धेरै माया गर्छन् । स्कूलमा पनि सरहरुले असाध्यै माया गरेर पढाउँछन् । ठुला-ठुला पार्कमा घुम्न पाईन्छ । कस्तो रमाईलो हुन्छ ।” मैले बालसुलभ शैलीमा व्याख्या गरे ।
कैले जाने? गैहालम् न । मलाई त त्यो भट्टामा बस्नै मन लाग्दैन । बज्यै मात्र आफ्नो जस्तै लाग्छिन् अरु सबै कस्ता-कस्ता छन् । कत्ति दुःख छ त्यहाँ । कमाको पैसा पनि साहुले दिदैन । खान पनि पेटभरी पाईन्न । मलाई त राम्रै लाग्दैन ।” त्यसले अवश्था एकैछिनमा दर्शाई ।
समय कत्ति फरक भैसकेछ । मैले मानिराखेको मेरो क्लोन त वैचारिक रुपले म भन्दा धेरै बलियो रहेछ । बास्तवमा के प्रति किन सद्भाव राखोस् उसले ? दश-बाह्र बर्षी ऊ अन्योलपूर्ण भविष्यसँग एक्लै लडिरहेकी छ । स्वदेशमा पनि उसको कोही छैन भन्ने उसलाई पुर्णत ज्ञात छ । विदेशमा पनि कोही छैनन् आफ्ना भन्ने ऊ जान्दछे । बराबर छ उसको हिसाब-किताब । उसको मनमा विदेश राम्रो हुन्छ भन्ने कुराले घर बनाएको थियो । विदेशी नयाँपनको भयसम्मको त्यो अबोधले ख्याल गरिन ।
भोलिपल्ट बज्यै लिन आईन् । उसले बज्यैसँग भट्टा फर्किने चेष्टा गरिन । मेरो दायाँतिर मसँग ढेपिएर बसिरहि ।
मैले आधिकारिक कागजपत्रहरु तैयार पारिसकेकी थिईन । सरकारी स्वीकृतिमा सहीछाप गराउन बाँकि नै थियो । उसले मलाई छोड्न नचाहे पनि ऊ मेरी भैसकेकी थिईन । त्यसैले मैले उसलाई बज्यैको साथ पठाउनु नै थियो ।
धनसरी, बज्यैसँग एक-दुई दिन बस । तिम्रा साथिहरुसँग पनि खेल । म फेरी तिमीलाई लिन आउँछु ।” मैले उसलाई बज्यैसँग फर्किने आग्रह गरें ।
तपाईले मलाई सबै कुरा ढाँटेको मैले थाहा पाईहालें नि!” उसको म माथिको विश्वास छिनमै त्यागि । त्यसले आफुलाई तुरुन्तै बदलि । उसको अनुहारमा फैलिएको अनौठो रङ्ग छेपारोको जस्तो क्षणमै बदलियो ।
बज्यैको साथ लागेर त्यो निस्किई तर उसले फर्केर एकनजर मलाई हेरिन ।
कागजात तैयार भए । सम्पूर्ण प्रकृया पुरा भएपछि म उसलाई लिन भट्टामा फर्किएँ । गेटमै साहु भेट भयो ।
खातिरदारी गर्यो मेरो । धनसरीलाई धर्मपुत्री बनाउन लागेको भन्ने थाहा पाएको रहेछ ।
हजुरको कामको लागि म केही सहयोग गर्न सक्छु कि?” त्यसले कुरा शुरु गर्यो ।
“मेरो टाढाको नाता पर्नेकी छोरी बेसाहारा भएर मैले पालिराखेको छु । साह्रै माया लाग्दिछ बिचरी ! तपाईको फुर्सद छ भने एकपटक भेट्न जाउँ कि ?” त्यसले प्रस्ताव राख्यो ।
“म त धनसरीलाई लिन आएकी । त्यसको सम्पूर्ण प्रकृया पुरा भैसके ।” मैले कुरा टुङ्गयाएँ ।
पछि थाहा भयो त्यो भट्टावालले आफ्नै भाईको कुरो उप्काएको रहेछ जसका चार-चार वटी छोरी रहेछन् । कुनै विदेशीले लगे भाग्य खुल्थ्यो भनेर जानाजानि लागिपरेका छन् अरे घरका । बज्यैले भन्थिन् ।
म पुग्दा धनसरी आफुभन्दा अग्लोर् इंटको भारी उठाउँदै थिई । दश-बाह्र बर्षो कलिली केटी धुलाम्मे आवरणमा कत्ति निरीह देखिएकी थिई । मनर् इट्टा झैं गह्रौ भयो । पाईला दौडाउँदै पुगे उसको छेउमा ।
धनसरी म तिमीलाई लिन आएकी ।” मैले भने बोक्न लागेको भारी एक हातले धकेलेर लडाएर मेरो छेउ आई ।
बज्यै भारी लिएर पल्लोपट्ट गएकी छन् म भेटेर आईहाल्छु ।” ऊ साह्रै हतारिएकी थिई ।
मैले बज्यैलाई पनि घर साथै लिएर गएँ । लाग्यो - उनको पनि त हक बन्छ नि दुई रात सँगै बिताउने । उनी नहुँदी हुन् त शायद मेरो यो स्थान असंभव नै थियो । धनसरी पनि शायद त्यही रछ्यानमै जवानी स्वीकार्न बाध्य हुन्थि ।
दुई दिन पछिको फ्लाईट थियो धनसरी र मेरो जर्मनीका लागि । नसरीको सरसफाई , किनमेल । फेरी आफ्नो लागि टिम्मुर अलिकति, अलिकति गुन्द्रुक, सिन्कि पनि त किन्नै पर्यो । कहिलेकाहीं आफ्नो देश र आफ्नाहरुको कल्पनाले सताउँदा मन बुझाउँन । पशुपतिनाथलाई पनि जहाँ पुर्याईदिए त्यसबापतको धन्यवाद दिन कहिल्यै छुटाएकी
छैन । त्यो धनसरीलाई पनि देवताको दर्शन गर्नेर् इच्छा होला । जानै पर्यो । थुप्रै काम बाँकी नै थिए ।
तैयारी सकियो । भोलिपल्ट प्रभातमा पशुपतिको दर्शन गरेर साझँ उड्ने हिसाब मिलाएँ ।
धनसरी मन्दिर जान नुहाई-धुवाई गर । छिट्टै फर्किनु पर्छ ।” मैले अह्राएँ मन्दिर जान्न ।” त्यसले जवाफ दिई ।
मान्छेले मान्छेलाई सम्मान गर्ने चलन नभएको परिवेश भए पनि भगवान् त मान्न बच्चाले पनि जानेको हुन्छ भन्ने थियो मलाई । उसको जवाफले अचम्ममा परे म ।
किन नजाने?” मैले सोधें “लाई भगवान् मन पर्दैन ।” ठाडो जवाफ दिई उसले ।
मदरडेली भन्थिन्- कोही पनि व्यक्तिको चाहना बिपरीत केही गर्न बाध्य नगर्नु । हरेकलाई आफ्नो सिद्धान्तमा र विश्वासमा बाँच्ने स्वतन्त्रता हुन्छ । अर्कालाई सम्मान गर्दै आफ्नो स्वतन्त्रामा बाँच्ने शैली उनैले मलाई सिकाईन् । म कसरी उनकोर् इच्छा बिपरीत धनसरीलाई बाध्य गर्न सक्थें ?
उसलाई घरमै छोडेर एक्लै दर्शन गरेर आएँ । साँझ बज्यैले रुदै बिदा गरिन् । बिदा गर्ने अरु न धनसरीका थिए न मेरा नै । एयरपोर्ट पुगियो । ऊ प्रफुल्ल थिई । ट्याक्सि भित्र बजेको गीतमा ताल भरिरहेका थिए उसका खुट्टाहरुले ।
जहाज उड्यो । साँझको झिलिमिलिमा काठमाडौं दुलही भएको थियो । बौद्ध, स्वयंभु, पशुपतिनाथ झिल्मिलाएका थिए ।

धनसरी झ्यालबाट हेर त काठमाडौं शहर कत्ति राम्रो देखिएको छ ।” उत्साहित हुदै भने ।
” म त केही राम्रो देख्दिन ! त्यो त बत्तिको झिलिमिलि मात्र हो ।” ऊ बोलि ।
आफ्नो जे हो त्यही नै त्याग्नु पर्दा पनि एउटा बाल मस्तिष्कमा कुनै भय छैन । कुनै नैराश्यता छैन । समय कुन बनौटमा परिवर्तन हुदै गईरहेछ । माटो, मान्छे, मन्दिर कसैप्रति मोह नहुनु ? कस्तो बिडम्वना ! ! !

;Demgfdf /d]z ljsn

g/]Gb| /f}n]

d+l;/ dlxgfsf] dWofGx 5 . lr;f] df};d . cf?af/Lsf] /f}gs a]Un} 5 . gof afg]Zj/af6 d cf?af/L tkm{ nfU5′ . af“;sf ?vx? cfkm\g} ultdf xlNn/x]sf 5g\ . s]lx k/ xl/of] hª\un . ca klxn] h:t} k/fnn] 5fPsf / /ftf] df6fn] kf]ltPsf 3/x? 5}gg\ . ufpaf6 zx/df kl/0ft ePsf] 5 cf?af/L .t/ klg ufpsf] ememNsf] cem} x/fO;s]sf] 5}g oxf“ . Pp6f a’9f] lkknsf] ?v glhs} /x]sf] 3/ . To;}sf] 5tdf a;]/ kfl/nf] 3fddf a;]/ lhp ttfO/xg’ ePsf] lyof] al/i7 ;flxTosf/ /d]z ljsn hf] oltv]/ xfdL dfem xfdL x’g'x’Gg .

klxn] h:tf] k/fnn] 5fPsf,/+uLla/+uL df6f]n] kf]ltPsf 3/x? ca 5}gg\ . htftt} 3/}3/ dfq} 5g\ . uf8L df]6/sf] cfjfh cfO/xG5 Psf]xf]/f] . t/ o;n] ljsnnfO s’g} c;/ u/]sf] 5}g . lg/Gt/ l;h{gfd} tlNng lyP ljsn .

sflGtk’/ b}lgs sf]z]lnsf ;“of]hs bLks clwsf/Lsf] cg’dltn] :jlu{o /d]z ljsnsf] cGt{jftf{ lng d“l;/sf] klxnf] xKtf cf?af/Ll:yt pxf“sf] lgjf;df k’u]sf] lyP“ . h’g cGt{jftf{ k|sflzt ePsf] xKtflbg glaTb} pxf“ ;w}“sf nfuL labf eP/ hfg’eof] . ;Deat pxf“nfO{ e]]6]/ d}n] lnPsf] cGt{jftf{ g} kqsf/n] lnPsf] clGtd xf]nf . To;kl5 s]lx lbgdf pxf“ lj/fdL eP/ c:ktfn egf{ x’g'eof] .

pd]/n] rf/ la; sf6]/ a’9\of}nL nfu]klg ;flxTo l;h{gfnfO{ lg/Gt/tf lbg 5f]8\g’ePsf] lyPg . x/]s ljxfg ;f9] $ ah] p7]/ g’jfO,w’jfO,of]uf u/]kl5 lgoldt n]vg sfo{ ;’? x’GYof] ljsnsf] . vf;} lj/fdL h:tf] x’g'x’Gy]g . x“l;nf] km”lt{nf] b]lvg’x'GYof] . d Toxf“ k’Ug] lalQs} 5taf6 tn pxf“sf] cfkm\g} sf]7fdf a:of“} hxf“ pgn] agfPsf kf]6]{6n] Psf]xf]/f] xfdLlt/ lgofln/x]sf lyP . h;/L ;Demgfsf] PNadaf6 clxn] ljsnsf] tl:j/n] dnfO lrofO/x]sf] 5 .

rfln;] ufp“ cf?af/Laf6 ;’? ePsf] pgsf] afNosfn b]lv hLjgsf] clGtd If0f ;Ddsf] l;h{gf ofqfaf/] lrofsf] r’l:s lnb“} xfdL em08} b’O 306f ulkmof}“ . cem“} slt ulkmg dg lyof] . ;r]t eP/ @) aif{sf] pd]/ b]lv n]Vg yfn]sf ljsnn] afNosfn ;Demb} eg],…ufp“df a’9fkfsfx?n] /dfOnf syf ;’gfp“y] . xh’/cfdfn] klg 3/df syf ;’gfp“g’x'GYof] . d cfkm\gf ;fyLx? a6′n]/ ltg} syfx?df gof“ s’/f ld;fP/ km/s kf/fdf ;’gfp“y],kl5 ltg} syfx?nfO{ lgufnfsf] sndn] ?vaf6 agfPsf] dl;df rf]a]/ n]Vy“] .Ú lxhf]sf ltg} syfx?sf] k|ltkmn xf] clxn]sf] ch/ cd/ /d]z ljsn,hf] g]kfln ;flxTosf] cfsfzaf6 slxNo} gc:tfp“g] gIfq aGof] . cfVofg hutdf k|l;l4 sdfPsf lo ;h{s ;“u . kQ} ePg ;do lat]sf] . ;do anjfg\ 5 . Tof] If0f pxf“nfO{ st} xtf/ ePsf] lyof],km]/L e]6\g] afrf ub}{ pxfn] eGgeP’sf] lyof], æg/]Gb| hL cfh dnfO cGt hfg’ 5 . csf]{ lbg df}sf kf/]/ cfpg’xf];\ g . lbg e/L a;]/ ukm u/f+}nf lg .Æ lbge/L ;u} a;f}+nf eg]/ labf ug’{ePsf ljsn ;“u Ps kn klg a:g gkfO ;w“}sf nfuL 5f]8]/ 6f9f x’g'eof] . a’waf/ dWofGx crfgs PkmPddf pxf“sf] lgwg ePsf] va/n] dnfO :tAw agfof] . d em;ª\u eP“ .

kTofp“g ;lsg . pxf“n] lbg’ePsf] km]/L e]6f}“nf eGg] Tof] afrf k’/f xf]nf eGg] nfu]sf] lyof] . Pp6f OdfGbf/ n]vsn] cfkm\gf] afrf k’/f ug{ ;Sg’ePg\ . sfnsf] cufl8 xfg’eof] . lg/Gt/ pgsf] b’vb d[To'sf] va/ cfO/x“bf gkTofO /xg ;lsPg . To; a]nf cGt{jftf{ lnPsf] ;Demgf ld7f] ofb ag]/ knkndf cfO/x\of] . ;“u} a;]/ lvlrPsf] kmf]6f] 3/L3/L x]l//x]+ . nfUof], ljsn d]/f] ;fd’Gg] af]ln/xg’ePsf] 5 . d pxf“;“u dgsf s’/fx? ;f“l6/x]sf] 5′ . lg/Gt/ k|Zgx? t]/:ofO/x]sf] 5′ . t/ ca d]/f] ;Demgfdf dfq} l;ldt /xg’eof] ljsn . hf] ;“u s]jn sNkgfdf afx]s slxNo} e]6\g ;lsg] 5}g ca .

ljsnn] ;FlxTonfO{ slxNo} k];fsf ?kdf lng’ePg\ . ;flxTo k]zf aGg ;Sb}g eGg] wf/0ff /fVg’x'GYof] . b]zsf] /fhlgtLs,cfly{s ;d:ofn] lk/f]ln/xGYof] . ;dfhsf las[lt,la;“ult x6fp“g / ;dfhsf] hfu/0fsf nfuL cfkm’n] n]Vg] u/]sf] atfp“g’x'GYof] . ;flxTo k]zf agfp“g vf]Hg] nfO tkfOsf] ;Nnfx s] 5 eg]/ ;f]Wbf pxf“n] eGg’ePsf] lyof] ,æ;flxTo k]zf x’b} xf]Og,of] t ;]jf xf] . ;fwgf xf] . s;}n] k};f sdfp“g] p2]Zo /fv]/ n]Vg vf]H5 eg] d p;nfO ;Nnfx lbG5′,;flxTo ;fwgf ug{ 5f]8]/ p;n] e|i6frf/ u/f];\,t:s/L u/f];\ .Æ :jo+ ljsnsf lstfa k|sfzg ug]{ s]lx 7″nf k|sfzg u[x afx]s c?n] k};f glbPsf] u’gf;f] :jo+ pxfn] ;’gfp“g’x'GYof] . ljsnsf] n]vgdf ;w} ul/a / lgDg au{sf kfqx?n] :yfg kfp“y] . dw’dfnlt,n’v'/,];8s a9fg]{ Gx’5]dfof r6/L k;NgL,sfOln clh,åf/] af,3dfg],vnfn,/fdla/], dlGb/ cufl8 pleP/ km”n lbg] k|ltdf ;a} pxf“sf syfsf k|d’v kfqx? x’g\ . /fd|f] ;flxTo l;h{gf ug{ ljifoa:t’sf] 1fg,5gf]6,efagf,k|ltef,;fwgf / ;Lksf] cfaZostf x’g'k5{ eGg] pxf“sf] 7DofO lyof] . laz]if u/L syf n]vgdf k|l;l4 sdfPsf ljsnn] pkGof;,gf6s,lgofqf / afn ;flxTodf klg snd rnfpg’ePsf] 5g\ . :j ljsnsf] rlr{t pkGof; cla/n aI5 OGb|fjlt rf/ aif{ cl3 g]kfn 6]lnlehgaf6 k|;f/0f x’g] uYof]{ . bz{sx?n] eft vfg 5f]8]/ ;d]t l;l/on xg]{ u/]sf] atfpg’ePsf] lyof] lasnn] . p;f] t /d]z ljsnsf pTs[i6 syfx?nfO{ \,…c lnkm Og a]luª\ af]nÚ sf gfddf n]lvsf d~h’>L yfkfn] c“u|]hL cg’jfb u/]ls l5g\ . e’lk z]/rg,uf]laGb axfb’/ dNn,dxfsla b]asf]6f,bf}nt laqmd lai6,wr uf]tfd],DoflS;d uf]ls{,6fN;6fo,bf]:tf]a:sL pxfsf dg kg]{ n]vs lyP . kl5Nnf] k6s pgn] d]/L z]ln -lkaL z]nLls >Ldlt_ sf] lj1fg pkGof; k|mofª\s:6]Og nfO{ g]kflndf eidf;’/ gfd lbP/ cg’afb ub}{x’g'x’GYof] . cfkm\gf] cfTdsyfsf] bf];|f] efu klg cufl8 a9fp“b} x’gx’GYof] . pxf“ t lg/Gt/ cfkm\gf] hLjgdf n]Vg rflx/xg’ePsf] lyof] . t/ crfgs n]vgsf] ult /f]lsof] . d[To'n] pxf“sf] af6f] 5]s]/ cfkm’;“u} lnP/ uof] . pxf“n] n]lv/x“bf d}n] ;f]w]+,…;“;f/ 5f8\g’ cl3 s] u/]/ hfg kfP x’GYof] h:tf] nfU5 <Ú pgn] eg],æ;flxTo l;h{gf ubf{ ub}{ hfg kfP x’GYof] h:tf] nfU5 . ;fy} dnfO{ ;dfh / b]zsf] clt dfof nfU5 . o;}sf] pGglt, k|ult x’g] sfo{ ug{ kfP eGg] nfU5 .Æ

afNosfndf ;Demgfx? Pskl5 csf]{ ub}{ pgsf] :d[ltdf gf“lr/x]sf lyP . la;{g} g;s]sf] If0f ;lDemg klg e’n]gg\ . Ps lbg 3/ glhs}sf] s’nf]df df5f dfg{ uP5g\ . v]tsf lxn] df5f df/]/ 3/df NofO{ kf]Nbf df5fx? lgs} 56\k6fp“bf Hofb} Unflg eP5 . ;Demb} eg],…d df lgs} kZrftfk eof],7″nf] kfk u/]5′ eGg] nfUof] . cfkm\gf] 6fpsf] leQfdf 7f]Sb} lgs} a]/ /f]O/x]+ .Ú /+uLr+uL df6f]n] kf]ltPsf cf}+nfdf uGg ;lsg] sf“rf] O“6fsf 3/x?,k/fnn] 5fPsf 5fgfx? ca cf?af/Ldf 5}gg\ . htftt} 3/}3/ 5g\,9f]sf cufl8 uf8L df]6/ u’l8/x]sf 5g\ . t/ cem}“ ufp“n] kl/a]z e]l6G5 cf?af/Ldf . kms]{/ cfp“bf lh1f;f /fv]sf] lyP“ . …csf]{ h’lgdf s] aGg] /x/ 5 <Ú ljsnn] eg],…csf]{ h’lgsf] s’g} lglZrt 5}g . of] t cfTdfsf] ?kfGt/ dfq xf] . ef]ln d /d]z ljsn g} eP/ sxf“ hGdG5′ / < csf]{ h’lgdf s] aGg] Tof] lglZrt gePklg ljsnn] ;“;f/ 5f]8]/ hfg] lglZrt eof] . ;f“Rr} ljsn csf]{ h’lgdf s] aGnfg\ Tof] rflx s;}nfO{ yfx 5}g . dnfO{ eg] knkndf pgL ;“u ePsf] cw’/f] e]6sf] ;Demgf cfO{/xG5 . pxf“nfO{ e]6\g] d]/f] rfxgf slxn] k’/f xf]nf < slxn] sflx“ km]/L e]6 x’G5 ls h:tf] nfU5 . g]kfln kqsf/n] d}n] lnPsf] olx cGt{jftf{ g} clGtd aGg k’Uof] . cn labf /d]z ljsn . hxf“ /x]klg cfTdfn] ;’v zflGt kfcf];\ .

naren.raule@gmail.com